library-488677_640

Motywy literackie, czyli niezbędne tematy do matury z języka polskiego

Kompendium wiedzy o tematyce „Motywy literackie matura” to już od lat prawdziwy niezbędnik każdego maturzysty. Co roku wydawane są nowe, zaktualizowane wersje opracowań, które odzwierciedlają nie tylko nowe trendy w literaturze, ale także zmiany kulturowe i społeczne.

Co to jest motyw?

Motyw literacki to pewien temat czy ogólny problem, który może być elementem świata przedstawionego w powieści. Motywy, które powtarzają się na przestrzeni wieków w literaturze zwane są także toposami. Sposób, w jaki należy odczytać motyw w danym utworze, opiera się zawsze na pewnej konwencji i tradycji literackiej istniejącej w danym kodzie kulturowym. Bowiem tylko odpowiedni i powszechnie znany kontekst pozaliteracki osadzony w danej kulturze pozwala wyodrębnić odpowiednie motywy. Ich cechą charakterystyczną jest także pewna powtarzalność na przestrzeni różnych epok literackich. W każdym dziele literackim toposy układają się w pewien określony porządek czasowy lub przyczynowo-skutkowy i to one w dużej mierze mają wpływ na narrację i fabułę utworu.

Od Średniowiecza do Postmodernizmu

W polskiej krytyce literackiej wyróżniamy następujące epoki: Starożytność, Renesans, Barok, Oświecenie, Romantyzm, Pozytywizm, Młoda Polska, Dwudziestolecie międzywojenne i Współczesność. Okres, w którym żyjemy obecnie nazywamy także postmodernizmem. To, w jaki sposób wspomniane epoki układały się względem siebie i czym się wyróżniały, możemy zaobserwować na przykładzie słynnej sinusoidy sformułowanej przez prof. Juliana Krzyżanowskiego, która do dziś jest najlepszym wzorem do studiowania historii literatury w Polsce. Znajomość poszczególnych okresów literackich i ich podstawowych wyznaczników jest podstawą do prawidłowego wyodrębnienia i umiejscowienia motywów literackich oraz osadzenia ich w odpowiednim kontekście historycznym i kulturowym.

Bunt, cierpienie czy praca?

Pewne zagadnienia są na tyle uniwersalne i ponadczasowe, że występują w tradycji historycznoliterackiej od zarania dziejów do chwili obecnej. Może być to na przykład motyw buntu, ciężkiej pracy lub miłości czy cierpienia. Wybierając dany topos, należy najpierw spróbować określić, w jakim okresie czasowym pojawiał się on w polskiej literaturze i jaki miał wydźwięk. W końcu choćby koncept miłości inaczej był rozumiany w Wiekach Średnich, a inaczej opisywany był na przykład przez Romantyków. Warto także znać najważniejsze utwory, w których dane zagadnienie zostało omówione. Najważniejsze na maturze będą oczywiście pozycje należące do kanonu lektur i najważniejszych dzieł polskiej literatury. Warto jednak zapoznać się także z podstawowymi klasykami literatury światowej, do których należą choćby Szekspir, Molier czy Dostojewski.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>